Bengkel Pemeriksaan/Pematuhan Pensijilan Syariah 2026
Berdasarkan atur cara yang diberikan, Bengkel Pemeriksaan Pensijilan Pematuhan Syariah 2026 merupakan satu program yang sangat strategik kerana ia bukan sekadar memberi pendedahan mengenai konsep Syariah, tetapi memberi penekanan kepada penerapan prinsip Syariah dalam operasi, kewangan, kontrak perniagaan, zakat dan tadbir urus koperasi.
Program ini dianjurkan pada 12–13 Ogos 2026 di Hotel 56 Kuching, Sarawak, dengan penglibatan ANGKASA serta tenaga pengajar dan penceramah daripada institusi pengajian tinggi dan bahagian Syariah ANGKASA.
1. Objektif utama bengkel
Secara keseluruhannya, bengkel ini dilihat mempunyai beberapa objektif penting:
1.1 Meningkatkan kefahaman peserta mengenai pematuhan Syariah dalam pengurusan koperasi.
1.2 Memberi kefahaman berkaitan produk kewangan dan perkhidmatan yang mematuhi Syariah.
1.3 Membantu peserta memahami kontrak dan akad Syariah dalam urusan perniagaan.
1.4 Memperkukuhkan pengurusan zakat perniagaan koperasi.
1.5 Membina kefahaman tentang tadbir urus Syariah.
1.6 Membantu koperasi menyediakan satu road map pematuhan Syariah yang lebih sistematik.
1.7 Memperkenalkan konsep My Coop Update sebagai sebahagian daripada pengurusan dan pentadbiran koperasi.
2. Analisis kandungan bengkel
Hari Pertama – Asas dan pemahaman Syariah
Hari pertama mempunyai pendekatan daripada asas kepada aplikasi.
Program bermula dengan pengenalan dan objektif Pematuhan Syariah ANGKASA. Ini penting kerana peserta perlu memahami terlebih dahulu mengapa pematuhan Syariah diperlukan dan apakah standard yang ingin dicapai.
Slot 1 berkaitan:
Aplikasi Fi dan Caj dalam Produk Kewangan dan Perkhidmatan Menurut Syariah
merupakan antara slot paling penting kerana fi, caj, keuntungan dan struktur transaksi merupakan perkara yang boleh menimbulkan isu Syariah sekiranya tidak diuruskan dengan betul.
Slot 2 pula:
Pelaburan Patuh Syariah
memberi penekanan kepada keperluan koperasi memastikan aktiviti pelaburan tidak bercanggah dengan prinsip Syariah.
Kesimpulan Hari Pertama:
Peserta dibawa memahami konsep asas, kewangan dan pelaburan sebelum bergerak kepada aspek operasi koperasi pada hari kedua.
3. Hari Kedua – Penerapan dalam operasi koperasi
Hari kedua lebih bersifat praktikal dan pengurusan.
Slot 3 – Kontrak Syariah dalam kerjasama perniagaan
Ini sangat relevan kepada koperasi kerana kebanyakan aktiviti koperasi melibatkan:
- pembekal;
- pelanggan;
- rakan niaga;
- pelabur;
- pembiayaan;
- perkongsian perniagaan; dan
- pelbagai bentuk kontrak.
Peserta perlu mengetahui bukan sahaja nama akad, tetapi hak, tanggungjawab, risiko dan syarat-syarat kontrak.
Slot 4 – Pentaksiran Zakat Perniagaan Koperasi
Slot ini pula menghubungkan aspek agama dengan pengurusan kewangan sebenar koperasi.
Ia boleh membantu koperasi memahami bagaimana zakat perniagaan dinilai, direkod dan diuruskan secara lebih teratur.
Slot 5 – Road Map Syariah Koperasi
Pada pandangan saya, ini merupakan antara komponen paling strategik dalam keseluruhan bengkel.
Bengkel tidak seharusnya berakhir dengan peserta hanya mengetahui teori. Sebaliknya, peserta perlu keluar dengan satu pelan tindakan seperti:
Kenal pasti isu → Audit pematuhan → Baiki kelemahan → Laksanakan SOP → Pantau → Penambahbaikan berterusan.
Slot 6 – My Coop Update
Slot terakhir melengkapkan aspek pengurusan dan pentadbiran, supaya pematuhan Syariah tidak dilihat sebagai tanggungjawab bahagian Syariah sahaja, tetapi sebahagian daripada sistem pengurusan koperasi.
4. Kekuatan utama bengkel
A. Kandungan sangat menyeluruh
Bengkel merangkumi:
Kewangan + Pelaburan + Kontrak + Zakat + Tadbir Urus + Pematuhan.
Ini menjadikan pendekatannya lebih menyeluruh berbanding program yang hanya memberi penerangan teori mengenai Syariah.
B. Gabungan akademik dan praktikal
Kehadiran tenaga pengajar daripada UKM, Universiti Malaysia Sabah dan ANGKASA memberikan gabungan antara pengetahuan akademik dan pengalaman pengurusan koperasi.
C. Sangat relevan kepada koperasi
Kandungan bengkel mempunyai hubungan terus dengan operasi koperasi. Oleh itu, peserta boleh mengaplikasikan ilmu yang diperoleh dalam organisasi masing-masing.
D. Memberi asas kepada pensijilan/pematuhan
Program ini boleh menjadi platform untuk membentuk budaya “Syariah Compliance” dalam koperasi, bukan sekadar memenuhi keperluan dokumentasi.
5. Perkara yang boleh diperkukuhkan
Walaupun kandungan bengkel sudah baik, saya mencadangkan beberapa elemen tambahan sekiranya program ini akan dikembangkan pada masa akan datang.
5.1. Modul Audit Syariah
Peserta perlu diberi latihan:
- bagaimana menjalankan audit Syariah;
- mengenal pasti ketidakpatuhan;
- menyediakan laporan penemuan;
- menentukan tahap risiko; dan
- menyediakan tindakan pembetulan.
5.2. Kajian kes sebenar
Contohnya peserta diberikan satu situasi koperasi dan diminta menentukan:
“Adakah transaksi ini patuh Syariah atau tidak?”
Ini akan menjadikan bengkel lebih interaktif.
5.3. Checklist Pematuhan Syariah
Peserta boleh dibekalkan satu Checklist Pematuhan Syariah Koperasi yang merangkumi:
- kewangan;
- pelaburan;
- kontrak;
- operasi;
- zakat;
- dokumentasi;
- tadbir urus; dan
- pengurusan risiko.
5.4. Pelan tindakan selepas bengkel
Setiap peserta/koperasi sebaiknya menghasilkan:
Pelan Tindakan Pematuhan Syariah 3–6 bulan.
Dengan ini, keberkesanan bengkel boleh diukur selepas program.
6. Impak yang dijangka
Jika ilmu bengkel ini diterapkan dengan baik, ia boleh memberi impak kepada koperasi dalam empat peringkat:
Peringkat 1 – Kesedaran
↓
Memahami prinsip Syariah.
Peringkat 2 – Pematuhan
↓
Mengenal pasti dan membetulkan transaksi yang tidak selaras.
Peringkat 3 – Tadbir Urus
↓
Mewujudkan SOP, kawalan dalaman dan pemantauan Syariah.
Peringkat 4 – Kepercayaan & Pertumbuhan
↓
Meningkatkan keyakinan anggota, pelanggan, rakan niaga dan masyarakat terhadap koperasi.
7. Analisis SWOT
| Aspek | Analisis |
|---|---|
| Strengths | Kandungan menyeluruh, penceramah berautoriti, gabungan akademik & praktikal |
| Weaknesses | Tempoh hanya dua hari mungkin tidak mencukupi untuk latihan audit dan kajian kes secara mendalam |
| Opportunities | Boleh dijadikan model pematuhan Syariah koperasi di Sarawak dan dikembangkan kepada lebih banyak koperasi |
| Threats | Ilmu tidak diaplikasikan selepas bengkel, kekurangan pegawai Syariah, SOP organisasi yang belum lengkap |
8. Rumusan keseluruhan
Bengkel Pemeriksaan/Pematuhan Pensijilan Syariah 2026 merupakan satu program yang strategik dalam memperkukuhkan ekosistem koperasi yang berlandaskan Syariah.
Kekuatan utama program ini ialah ia tidak hanya membincangkan hukum atau teori, tetapi menyentuh kewangan, pelaburan, kontrak perniagaan, zakat, pematuhan, tadbir urus dan pelan tindakan koperasi.
Namun, kejayaan sebenar bengkel bukan diukur berdasarkan jumlah peserta atau penyampaian ceramah semata-mata. Kejayaan sebenar ialah apabila setiap koperasi peserta mampu membawa pulang ilmu tersebut dan menukarkannya kepada SOP, sistem kawalan, audit dan amalan perniagaan yang benar-benar patuh Syariah.
Cadangan hala tuju
Saya mencadangkan program ini dikembangkan kepada satu “Road Map Pematuhan Syariah Koperasi Sarawak” yang merangkumi:
Bengkel → Audit Syariah → Penilaian → Pelan Tindakan → Pemantauan → Penambahbaikan → Pensijilan.
Dengan pendekatan ini, bengkel dua hari tersebut boleh menjadi titik permulaan kepada transformasi tadbir urus koperasi yang lebih telus, berintegriti, berdaya saing dan patuh Syariah.
Bengkel ini telah dirasmikan oleh Encik Wan Azizan Wan Zainal Abidin Pengerusi Jawatankuasa Perhubungan Angkasa Negeri Sarawak. Turut sama dalam gambar Encik Awang Magrieb Awang Anie Setiausaha JPAN Sarawak dan Tuan Haji Ibrahim.
Pelaburan Patuh Syariah Oleh YBrs Dr Sarip Adul, Pengarah Pusat Islam, Universiti Malaysia Sabah.
Hadir mewakili Koperasi Pembangunan Masyarakat Melayu Sarawak (KOPAMS) ialah Dr Masmanis Mohd Yusof, Setiausaha serta Puan Jumatia Hamdan, Ahli Lembaga Koperasi.